Samorządowe Przedszkole nr 44 w Krakowie

Logopedia

Szanowni Rodzice!

Serdecznie zapraszam do kącika logopedycznego.

Znajdą tu Państwo: porady, artykuły dotyczące rozwoju mowy dziecka, ciekawostki z dziedziny logopedii, a także propozycje ćwiczeń i zabaw usprawniających i wspomagających wymowę.

Mowa odgrywa ważną rolę w kontaktach społecznych człowieka z innymi ludźmi. Wady wymowy powodują szereg problemów w komunikacji, co ma negatywne znaczenie dla funkcjonowania dziecka w społeczeństwie. Szczególne znaczenie w rozwoju mowy przypada na okres pierwszych pięciu – sześciu lat życia. Wówczas to pojawiają się zmiany prowadzące do osiągnięcia umiejętności posługiwania się mową.

Terapia logopedyczna ma więc niwelować wszelkie nieprawidłowości językowe, a tym samym pomóc dziecku w integracji z rówieśnikami. W większości sytuacji same ćwiczenia z logopedą to za mało, aby pobudzić u dziecka prawidłowy rozwój mowy. Konieczne jest regularne kontynuowanie ćwiczeń logopedycznych również w domu. Wówczas następuje utrwalanie i rozwój umiejętności, które dziecko nabyło podczas pracy z logopedą. Dziecko uczy się mowy przede wszystkim w naturalnych sytuacjach, podczas wykonywania codziennych czynności, obserwacji otoczenia i nawiązywania kontaktu z innymi osobami. Podstawą sukcesu jest zatem postawa rodzica wobec terapii dziecka, rozumienie jej celu, kontakt z terapeutą, a także kontynuacja ćwiczeń w domu.

Logopeda mgr Urszula Herok-Musialik

KIEDY DO LOGOPEDY?

Jeżeli wymowa Waszego dziecka budzi wątpliwości ,

nie bagatelizujcie tego problemu.

         MAMY PROBLEM, GDY:

  • sześciolatek nadal nie wymawia sz, w miejsce głosek „szumiących” [sz], [ż/rz],   [cz], [dż]wstawia „syczące” [s], [z], [c], [dz], np. safa – szafa, kosyk – koszyk, cołg –    czołg, moze – morze, a zamiast rower – mówi lowel, musi odwiedzać regularnie      gabinet logopedyczny. Wymienione trudności mogą wynikać z niesprawnego    aparatu mowy (słabe mięśnie języka) lub z zaburzeń w czuciu ułożenia narządów        biorących udział w mówieniu (wielu pierwszoklasistów nie wie, co dzieje się z ich           językiem, jeśli na niego nie patrzą);
  • dziecko ma ciągle otwartą buzię, jest to objaw zaburzonego sposobu oddychania. Fizjologicznie powinniśmy oddychać przez nos. Prawidłowy tor oddechowy wymusza pionizację języka, niezbędną do wymawiania niektórych głosek (dźwięki „szumiące”, [r]). Osoby z nawykowym oddychaniem przez usta ze względu na nieprawidłową, dolną pozycję języka często wysuwają go między zęby, deformując brzmienie wielu głosek. Mówimy wtedy o seplenieniu. Niestety jest to wada trudna do korekcji. Dodatkowo pogłębia się, gdy dzieci zaczynają tracić zęby mleczne. Deformacja dowolnej głoski zawsze jest wskazaniem do terapii logopedycznej.
  • dziecko ma wadę zgryzu w wyniku problemów z oddychaniem, logopedzi będą wspierać leczenie ortodontyczne;
  • dziecko ma kłopoty koncentracją, to także może być skutek złego oddychania, niedotlenienia i niedożywienia mózgu;
  • za trudności oddechowe odpowiada przerost trzeciego migdała, ucisk na trąbki słuchowe może spowodować upośledzenie słuchu, w konsekwencji – niedoskonałości w mówieniu i odbiorze mowy;
  • dziecko ma problemy z rozumieniem poleceń, skupieniem uwagi na wypowiedzi nauczyciela, zapamiętywaniem dłuższych przekazów, mamy do czynienia z nieprawidłowym działaniem analizatora słuchowego lub późniejszym kształtowaniem się tzw. słuchu fonemowego, odpowiedzialnego za różnicowanie głosek. Wielokrotnie jest to przyczyna wad wymowy, opóźnionego rozwoju mowy,                  w konsekwencji – trudności szkolnych .

          WAŻNE!

Jeśli występuje u dziecka choć jedna z przedstawionych sytuacji, oznacza to, że dziecko ma problem związany z nieprawidłową wymową.  Mają na to wpływ różne czynniki: rozwój psychofizyczny dziecka, uwarunkowania środowiskowe, predyspozycje genetyczne. Istnieją pewne opóźnienia, które pod wpływem stymulacji rodziców czy przedszkola normują się samoistnie. Jednak powszechne jest zjawisko, że do gabinetów logopedycznych dzieci zgłaszane są zbyt późno.

           PRZYCZYNY WAD WYMOWY:

  • niedostateczna sprawność języka;
  • jego budowa anatomiczna (np. zbyt krótkie wędzidełko);
  • obniżony poziom słuchu;
  • słaba zdolność koncentracji uwagi na dźwiękach mowy;
  • opóźniony rozwój ruchowy;
  • niepełnosprawność intelektualna;
  • i nieprawidłowe wzorce wymowy z otoczenia dziecka.

Ciekawostki

Zadania

Zabawy logopedyczne

 

„Sowa sprząta swoje mieszkanie”

Sowa rozejrzała się po swojej dziupli (dzieci przesuwają językiem po pod­niebieniu górnym, wewnętrznych ścianach policzków, podniebieniu dolnym). Zauważyła duży bałagan. Postanowiła zrobić porządek. Zaczęła od odkurzania sufitu dziupli (przesuwają czubkiem języka od przodu do tyłu jamy ustnej po podniebieniu górnym), zdjęła też firanki (liczą czubkiem języka górne zęby) i włożyła je do pralki (motorek wargami). Po chwili pralka zaczęła płukanie firan („przepychają” powietrze wewnątrz jamy ustnej). Sowa odkurzyła też ściany (przesuwają czubkiem języka po wewnętrznej ścianie policzków) oraz podłogę (przesuwają czubkiem języka po podniebieniu dolnym w okolicach łuku zębowego). Rozwiesiła firany (ponownie liczą czubkiem języka górne zęby). Sowa była bardzo zadowolona z wykonanej pracy i szeroko się uśmiechnęła (roz­ciągają szeroko usta). Dumna wyjrzała z dziupli i rozejrzała się wokoło (poruszają językiem ruchem okrężnym na zewnątrz jamy ustnej). Spojrzała w górę (dzieci sięgają czubkiem języka w kierunku nosa), spojrzała w dół (sięgają czubkiem języka w kierunku brody). Rozejrzała się też w prawo (przesuwają czubkiem języka do prawego kącika ust) i w lewo (przesuwają czubkiem języka do lewego kącika ust). Wszędzie był porządek i słychać było śpiewające ptaki (gwiżdżą, naśladują głosy ptaków).

 


 

„Król wiatrów”

 podczas opowiadania przez rodzica/opiekuna dzieci chodzą z berłem po pomieszczeniu i naśladują szum wiatru, różnicując natężenie głosu.

„Za siedmioma lasami, na ogromnej górze mieszkał król wiatrów. Na wiosnę zlatywał z góry i szumiał łagodnie: szszsz…, by nie postrącać płatków z kwitnących drzew. W lesie najczęściej leżał na swym łóżku i obserwował bawiące się dzieci w pobliskim przedszkolu. Szumiał tylko wtedy, gdy chmury zbierały się nad placem zabaw, by je rozpędzić, lub wówczas, gdy słońce za mocno piekło i dzieciom było bardzo gorąco: wtedy też szumiał lekko: szszsz. Gdy nadchodziła jesień przeganiał czarne, kłębiące się listopadowe chmury, szumiąc groźnie: szszsz. Najwięcej jednak hulał o świcie podczas mroźnych, srogich zim i wołał: szszsz! Zaglądał przy tym do okien, by zobaczyć, jak bawią się dzieci w domach i przedszkolach. Stukał w okienka, jakby wywołując dzieci na dwór. Ale one wolały zostać w ciepłym pokoju i tylko przez szybę przyglądać się tańcom wiatru”.

Wierszyki

Wierszyki logopedyczne

 

„Skacząca piłka”

Wiersz ten służy do usprawniania narządów mowy. Wielokrotne powtarzanie sylaby la usprawnia czubek języka, utrwala prawidłową artykulację głosek l i a oraz przygotowuje do wymowy trudniejszej głoski r.

Mała Ala piłkę ma,

piłka skacze:

– La, la, la.

– La, la, la*

Ala Ani piłkę da,

piłka skoczy:

– La, la, la.

– La, la, la*

Ładnie fika piłka ta:

piłka tańczy:

– La. la, la.

– La, la, la*

Piłkę łapie mała Ala,

piłka skacze:

– La, la la.

– La, la la.*

Czy ktoś wdzięku więcej ma,

od tej piłki:

– La, la, la?

– La, la, la.*

W miejscach oznaczonych gwiazdką (*) dzieci naśladują skaczącą piłeczkę, powtarzając za rodzicem: la, la, la.

 


 

„Rymy w zagrodzie”

 

Wiersz ten można wykorzystać do ćwiczeń słuchowych. Zadaniem dziecka jest odgadywanie brakujących rymów ( słowa w nawiasach).

 

Raz na grzędzie bura kurka

nastroszyła swoje…( piórka)*

Inna kurka głośno gdacze

Żółta kaczka pięknie…(kwacze).*

Baran po swojemu beczy,

koza w kozie z żalem…(meczy).*

Gniady konik w stajni hula,

pszczółki lecą wprost do…(ula).*

traktor w polu głośno huczy,

a na łące krówka…( muczy)*

gdy wróbelki nam ćwierkają,

dzieci rymy…( dobierają).*

W miejscach oznaczonych gwiazdką (*) dziecko odgaduje brakujące rymy.

 


 

Ćwiczenie usprawniające narządy artykulacyjne:

„Gimnastyka”

Rodzic mówi wierszyk a dziecko wykonuje ruchy języka opisane w wierszu.

 

Na początku jest rozgrzewka,

Językowa wprzód wywieszka,

Cały język wyskakuje,

Wszystkim nam się pokazuje,

W dół i w górę,

W lewo, w prawo.

Pięknie ćwiczy!

Brawo! Brawo!

Język wargi oblizuje, pięknie kółka wykonuje.

Popatrzymy do lusterka,

Jak się język bawi w berka.

Kto spróbuje z miną śmiałą,

Zwinąć język w rurkę małą?

Język ząbki poleruje

Każdy dotknie i wyczuje…

Może uda się ta sztuczka.

Trzeba uczyć samouczka.

 


 

„Szpak”

Szedł po drodze szpak
do szkoły się uczyć,
i tak sobie
śpiewał:
szpu- szpu,
szpa- szpa,
szpo- szpo,
szpe- szpe,
szpi-
szpi…
Taki śmieszny szpak,
co uczyć się chciał.

 


 

„Trzy kurki”

Wyszły w pole kurki trzy
i gęsiego sobie szły.
Pierwsza z przodu, w
środku druga, trzecia z tyłu,
oczkiem mruga.
I tak sznurkiem kurki
trzy,
raz dwa, raz dwa, w pole szły…

 


 

„Szalik”

Zimą, kiedy szron na szybach
i śnieżne zaspy wkoło,
z szuflady wygląda szalik;
patrzy na ciebie wesoło.

Szukasz go na dnie szafy,
w koszyku, pod poduszkami,
a on napuszony patrzy między innymi szalami.
Nie może się już doczekać,
kiedy nim szyję okręcisz
i wyjdziesz na podwórko
na łyżwach się pokręcisz.